Cyfrowe wypożyczanie międzybiblioteczne

Z dofinansowania Unii Europejskiej

Projekt Cyfrowa Wypożyczalnia Publikacji Naukowych ACADEMICA powstał z inicjatywy Fundacji na rzecz Nauki Polskiej i był uruchomiony przez Bibliotekę Narodową w 2014 r. Na jego realizację przeznaczono 34 miliony złotych. Polegał on na utworzeniu cyfrowej bazy danych książek i czasopism naukowych oraz na ich udostępnieniu dzięki wprowadzeniu systemu wypożyczeń międzybibliotecznych jako plików elektronicznych.

Biblioteka Narodowa gromadzi wszystkie ukazujące się w Polsce tytuły publikacji naukowych, stąd otrzymuje wiele próśb o udostępnienia zbiorów. Stosowany wcześniej tradycyjny system wypożyczania międzybibliotecznego za pośrednictwem poczty sprawia, że czas oczekiwania na zamówioną książkę lub artykuł to często okres około miesiąca. Udostępnianie cyfrowych plików powoduje przyspieszenie tego procesu. Projekt Academica zakładał, iż w latach 2010-2013  ze zbiorów BN zostanie wyselekcjonowanych oraz poddanych digitalizacji 170 tysięcy książek i czasopism ze wszystkich dziedzin wiedzy. Za wybór dokumentów  odpowiedzialni byli eksperci rekomendowani przez Fundację na rzecz Nauki Polskiej.
Pierwotnie zakładano, ze dostęp do cyfrowych wersji uzyskają czytelnicy polskich bibliotek naukowych, a także bibliotek uczelni prywatnych.

 

„BN skanuje dziennie 2 tys. książek”katalog

Projekt został uruchomiony w listopadzie 2014 r. Dysponował wówczas pół milionem publikacji naukowych. Dyrektor Biblioteki Narodowej dr Tomasz Makowski  deklarował „uruchamiamy serwis, który pozwoli nam powiedzieć w sposób otwarty, jasny, bezpośredni: otwieramy magazyny”. 1. Jak zaznaczał – Academica daje dostęp do właściwie każdej publikacji: „Jeśli nawet jakiejś książki nie ma w naszym zbiorze, następnego dnia może być zeskanowana. Każdego dnia w BN skanuje się 2 tys. książek, więc zrealizowanie zamówienia nie będzie trudne.”2.

W zasobach wypożyczalni poza książkami i czasopismami znajdują się również grafiki, plakaty, fotografie, rękopisy, pocztówki , mapy, nuty i inne dokumenty.

Dostęp do zasobów ma jednak pewne ograniczenia, które wynikają z faktu, że część udostępnianych  tekstów objęta jest  prawami autorskimi.

 

Academica w twojej bibliotecemapa academici

W najbliższym czasie Academica trafi do naszych bibliotek. Umożliwi ona korzystanie online z zasobów książek, czasopism, którymi dysponowały dotychczas tylko duże, naukowe biblioteki.

Obecnie Academica to  2 044 680 dokumentów. Bogate i różnorodne zbiory sprawiają, że system nie jest przeznaczony tylko dla środowiska naukowego, korzystać z niego będą zapewne także poza studentami nauczyciele, uczniowie szkół ponadpodstawowych  oraz wszyscy, którzy poszukują literatury na tematy związane z rozwijaniem zainteresowań i pasji.

W czytelniach we wszystkich naszych placówkach sieci MBP w Kędzierzynie-Koźlu jeden komputer zostanie dedykowany jako terminal do korzystania z wypożyczania miedzybibliotecznego.  Publikacje nie chronione prawem autorskim ani nielicencjonowane będą dostępne dla każdego użytkownika internetu bez żadnych ograniczeń.  Natomiast publikacje chronione prawem autorskim będą dostępne na dedykowanych terminalach w bibliotekach.

Rejestracja czytelników korzystających z systemu Academica odbywać się będzie za pomocą kart bibliotecznych. Nie jest to więc kolejna biblioteka cyfrowa, lecz system, który ułatwia codzienną pracę bibliotekarzom i czytelnikom.

Przy korzystaniu z Academici możliwy jest system rezerwacji pozwalający zaplanowanie terminu pracy na terminalu w bibliotece. Rezerwacji wybranych książek i czasopism można dokonywać z dowolnego komputera podłączonego do Internetu po zarejestrowaniu się w bibliotece. Publikacje należące do domeny publicznej, kategorii Open Access oraz pozyskane w ramach licencji niewyłącznych będą dostępne bez żadnych ograniczeń również z komputerów prywatnych.

 

  1. http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news,403149,ruszyl-system-academica—biblioteka-narodowa-otworzyla-swoje-magazyny.html [dostęp: 23.09.2017]
  2. Tamże

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *